8. Munzur Kültür ve Doğa Festivali de geçen seneleri aratmayan baskılarla başladı. Festivale sayılı günler kala TUDEF tarafından şehir stadyumunun girişine ve stantların açıldığı Kışla Meydanı’na asılan 38 isyanının önderlerinden Seyit Rıza’nın posteri asıldı. TUDEF’in “70 yıldır dinmeyen acı; Seyitlerin mezarları nerede?” başlığıyla başlattığı imza kampanyasının çerçevesinde asılan posterler savcılık tarafından “Suçu ve Suçluyu Övme” kapsamına alınarak gece yarısı indirildi. Bunun üzerine Dersim halkı TUDEF öncülüğünde yeraltı çarşısı üzerinden kışla meydanına “Dersim Onurdur Onuruna Sahip Çık!” sloganıyla ve Seyit Rızanın posteriyle yürüyüş düzenleyerek durumu protesto etti.

Arama dayatması

Festivalin ilk günü şehir dışından gelenlerin karşılaması için Pertek feribot iskelesi ve Seyitli köprüsünde hareket eden festival komitesiyle birlikte festivale gelenler uzun kimlik kontrollerinden geçirildi. Uzun süren kimlik kontrollerinden sonra konvoy halinde şehir merkezine hareket edildi.
Şehir merkezinde ise konvoy halinde hareket edenler yeraltı çarşısı üzerinde karşılandı. Aralarında DTP milletvekillerinin ve Ankara’dan gelen bisikletçilerin de olduğu kitle buradan Munzur kenarına kadar yürüdü. Burada TUDEF başkanı Özkan Tacar, belediye başkanı Songül Erol Abdil ve DTP milletvekili Ahmet Türk konuşma yaptılar.

Festival

8. Munzur kültür ve doğa festivalinde geçen senelerde olduğu gibi birçok panel, söyleşi, tiyatro, halk oyunları ve film gösterimleri gerçekleştirildi. Dersimliler kendi sorularının yanı sıra birçok konunun da tartışıldığı panellerde bir araya geldi. Gerçekleştirilen panellerde devlet tarafından Dersim’de yapılan barajların, siyanürle altın arama çalışmalarının Dersim coğrafyasına ve insanına yaşatacağı sorunlar dillendirildi.

Festivalin 2. gününde belediye salonunda 'Kadın Toplum ve Siyaset' konulu panel düzenlendi. Yazar Nuray Sancar, bölgedeki kadınların yaşadığı sorunlarla Batı'da yaşayan kadınların yaşadığı sorunların farklı olduğunu belirtti.  HKM dönem sözcüsü Cihan Kaplan ise toplumda var olan mevcut ilişkilerin ezen ezilen, sömüren ve sömürülen ilişkisi olduğunu dile getirdi. Sebahat Tuncel de, bütün kadınların bir ortak noktada buluştuğunu, bunun da sistemin mağduru olmak olduğunu dile getirdi.

Demokratik Kadın Hareketi (DKH) Sözcüsü Nurten Karataş ise, kadının yaşamın her alanında ezildiğini belirterek buna karşı ortak bir mücadelenin gerekliliğine vurgu yaptı. Kadınların yaşamlarını sürdürmek için verdikleri mücadeleyi kendi kurtuluşları için sürdürmeleri durumunda yaşadıkları tüm sorunları yok edeceğini dile getiren Karataş, bunun yolunun da örgütlenmeden geçtiğini ve bunun en güzel örneğinin Nepal’daki kadınlarda hayat bulduğu dile getirdi.

Festivalde Grup Munzur Coşkusu

Festivalin 3. gününde ise şehir stadyumunda Metin Kahraman, Mahabad, Ferhat Tunç ile Wenzel ve Grup Munzur sahne aldı. Sahneye çıkan sanatçılar Dersim’de yapılmak istenen barajlara, siyanürle altın aramalara ve orman yangınlarına değindi. Grup Munzur sahne aldığında ise DHP’liler kortej oluşturarak sahne önüne kadar yürüdüler. DHP’liler sık sık “Önderimiz İbrahim Kaypakkaya” sloganı attı. Grup Munzur’da diğer sanatçılar gibi Dersim’de yapılmak istenen barajlara ve siyanürle altın arama çalışmalarına ve Hayat TV’nin kapatılmasına değindi. Grup Munzur’un isyan dolu ezgilerine tüm kitle hep bir ağızdan eşlik etti. Grup Munzur sahneden inerken Dersim’lilerin Grup Munzur’a olan büyük ilgisi dikkat çekti.

Hozat’ta Emekçi Vurgusu

Hozat’ta festival, belediye aile çay bahçesinde Varvara Halk Danslarının sergilediği cirit oyunu, şiir ve müzik dinletisiyle başladı. Daha sonra Hozat Belediye Başkanı Cevdet Konak, DTP milletvekili Şerafettin Halis, Kamer Genç, Necati Şahin, Ali Kaya ve Turabi Saltık’ın yer aldığı “Dersim Tarihi ve Sorunları” panel gerçekleştirildi. Belediye Başkanı Cevdet Konak, belediye olarak gerçekleştirdikleri çalışmaları ve önlerinde duran sorun ve çözüm önerileri üzerinde durdu. Kamer Genç’in Dersim’lilerin kültürlerini ve yaşayış tarzlarını hiçe sayan konuşması ise tepkiler ile karşılaştı. Akşam saatlerinde ise cumhuriyet caddesinde yapılan konserde birçok sanatçının yanı sıra, yıllardır ülkeye girmesi yasaklanan ve Dersim’lilerin büyük bir sevgisini taşıyan Emekçi sahne aldı. Emekçi’nin geç saatlerde sahne almasına rağmen Hozatlılar Emekçi’nin sahne almasını büyük bir sabırla bekledi. Ozan Emekçi Kaypakkaya geleneğine mal olmuş birbirinden güzel ezgilerini Hozatlılarla paylaşarak, büyük bir coşkuyla sahneden ayrıldı.

Ovacık’ta Kemalizm ve CHP Propagandasına Tepki

Ovacık’ta yapılan etkinlikler festivalin son günü gerçekleşti. İlk olarak Ovacık’ta yapılan Cemevi’nin temel atma töreni gerçekleştirildi. Daha sonra Munzur gözelerini ve siyanürle altın çıkarma çalışmalarının yapıldığı Cevizlidere köyüne gidildi. Ovacık Belediye Düğün Salonunda “barajlar sorunu-siyanürle altın çıkarma- göç ve yoksulluk” konulu panel gerçekleştirildi. Panelde yapılan konuşmalarda devletin Dersim üzerindeki insansızlaştırma politikalarının bir sonucu olduğu vurgulanarak, barajlar ve siyanürle altın çıkarma çalışmalarının da Dersim’in doğasına ve insanına ciddi zararlar vereceği belirtildi. Akşam saatlerinde hükümet konağı önünde yapılan konserde ise önceki dönemlerde Dersim’den milletvekili olan Sinan Yerlikaya, Kemalizm ve CHP’nin propagandasını yapmak isteyince Ovacıklıların tepsiyle karşılaştı. Daha sonra Yerlikaya’nın yaptığı konuşma sonrasında söz alan Ali Rıza Bilir, 38 katliamının ve sonraki katliamların Kemalizm ideolojisinden geldiği belirtti ve konuşmasını Ovacıklıların alkışlarıyla sonlandırdı. Daha sonra ise birçok yerel sanatçının dışında Grup Sılam, Ferhat Tunç ve Ali Asker gibi sanatçılarda sahne aldı.

Öte yandan Pertek ve Mazgirt ilçelerinde de festival tüm coşkusuyla gerçekleştirildi.

DHP Düzenlediği Stant Etkinlikleriyle Dersimlilerle Buluştu

Demokratik Haklar Platformu da Festival günleri boyunca kurmuş olduğu stantta çeşitli etkinlikler düzenledi. Yaklaşan seçim dönemine ilişkin dersim halkıyla söyleşi gerçekleştirdi. Dersim 38 isyanında yaşananları anlatan belgesel gösteriminin yanı sıra Grup Munzur tarafından müzik dinletisi verildi. DHP’nin stant etkinliklerine ilgi yoğundu.

Binler Munzur için yürüdü

Festivalin son gününde ise binlerce kişi Dersim’de yapılmak istenen barajlara karşı uzun bir yürüyüş gerçekleştirdiler. Şehir merkezinden Munzur kıyısına kadar yürüyen binlerce Dersimli, Munzur’da yapılmak istenen barajlara karşı “Munzur'dan Hasankeyf'e barajlara hayır”, “Rüzgar ve güneş bize yeter Munzur'da baraj istemiyoruz”, “Munzur Vadisi Milli Parkı Doğal Sit alanı ilan edilsin” pankart ve dövizleri taşıyarak protesto eylemi düzenledi. Yürüyüş sırasında yolu trafiğe kapatan Dersimliler, Munzur’da baraj yapılmasına izin vermeyeceklerini belirttiler. Eylemde konuşan Belediye Başkanı Songül Erol Abdil, Munzur'un kendileri için kutsal olduğunu belirterek, Munzur'da baraj yapılmasına izin vermeyeceklerini ifade etti. Munzur Koruma Kurulu Başkanı Hasan Şen ise başka bir Munzur’un olmadığını belirterek, Munzur için yola çıktıklarını ve rüzgârın ve güneşin Dersimlilere yeteceğini ifade etti. Eylemde “Munzur'da baraj istemiyoruz!”, “Munzur direniyor!, Hasankeyf direniyor!”, “Munzur'da siyanürlü altın istemiyoruz!”, “Dersimde mayın istemiyoruz!”, “Rio tinto nalet şerê to!” sloganları atıldı.

Nazımiye