“Liberal Virüs”

Bu ay tanıtacağımız kitap, S amir Amin’in Liberal Virüs isimli kitabı. Liberalizmle ilgili pek çok kitap arasından, özellikle bu kitabı okumak için önerilir kılan, yazarın liberalizmi çok yönlü ve pek çok kavramla ilintili olarak incelemesi ve bunu oldukça derin bir bakış açısıyla yapması.

Kitabın alt başlığı, özellikle masum, özgürlükçü, "evrensel" bir dünya görüşü olarak lanse edilen liberalizmin, aslında beslendiği ve içinde barındırdığı temel yapının ABD Hegomanyası ve bunun yayılması fikri olduğunu teşhir ediyor: Sürekli Savaş Ve Dünya'nın Amerikanlaştırılması.

İki bölümde inceleyebileceğimiz kitapta, ilk bölümde kavramsal tanımlar yardımıyla liberal toplum anlayışı, liberalizmin kökenleri ve günümüzde liberalizmin tehdit ettiği gerçeklikler inceleniyor. İkinci bölümde ise, liberalizmin en başından beri dünya ölçeğinde uygulanmasının yıkıcı sonuçları ayrıntılarla anlatılıyor: Krizler.

Yazar, iktisatçı olmasının verdiği kimliğe de dayanarak liberalizmi hem düşünsel, hem de bilimsel açıdan inceleyip en başından bugüne durmadan yayılan bir virüs olarak niteliyor. Özellikle bu virüsün antikoru olarak nitelendirilen alternatifin (sosyalizmin) yokluğunda, gittikçe güçlendiğini söyleyerek başlıyor söze Amin ve devam ediyor: "Olabildiğince az düzenlenmiş piyasanın genelleşmesi ve yaygınlaşması demokrasinin de gerçekleşeceği, piyasayla demokrasinin birbirini tamamladığı varsayılıyor. Ekonomi ve siyaset kerteleri, kendi özel özerklik alanları olan ve aralarında diyalektik ilişkiler bulunan sosyal gerçekliğin iki veçhesini oluşturmaz. Kapitalist ekonomi siyaseti belirler ve onun yaratıcı potansiyelini yok eder. Bu noktada en iyi örnek ABD'dir"

Egemen medyanın inandırmaya çalıştığının aksine, dünyaya ait hiç bir ülkeye liberal sistemin getirişi demokrasi olmayacaktır. Bunun çok canlı örneğini halkın içine düştüğü kaos, katliamlarla Irak'ta, Afganistan'da ve on yıldan fazla süredir ABD işgalinde olan Kuveyt 'te görebiliriz.

Samir Amin'in vurguladığı bir diğer noktada liberal toplumların yaşam biçimini evrildiği temel noktadır. Amerikan toplumunun inandırılmak istenenin aksine eşitlik, hor görülen bir durumdur. Bunun tersi olan eşitsizlik, aynı zamanda liberal özgürlüğün vaat ettiği "başarının" da sembolü sayılır. Oysa eşitlik olmadan özgürlük bir vahşettir. Bu vahşet, tesadüfî değil, olağan bir sonuç olup tüm dünyayı da etkisi altına almaya başlamıştı. Özellikle Avrupa egemen kültür tüm eksikliklerine rağmen eşitlik ve özgürlük değerlerini birleştirmiş, bu da sosyal demokrat uzlaşmanın temeli olmuştur. Son süreçte ise, Avrupa bu süreci, Amerika modeli üzerinde yükseltilip tartışmasız hayranlık uyandıran bu topluma ve kültürüne dönüşmesidir.

Kitap aynı zamanda, liberalizmin ayrıntılı tahlilini yapmakla kalmıyor, geleceğe ilişkin önermeler ve alternatifler de sunuyor. Yazar, bu alternatiflerini kapitalist ülkeler ve kapitalist olmayan ülkeler için ayrı ayrı sunuyor halkların enternasyonal birliğini inşa etmenin hayati önemi üzerinde de duruyor. Okuyucuya alternatifler üzerinden sorular da yönelten kitap düşünmeye, tartışmaya okuyucu da katıyor.

Burada kısaca içerinden bahsetmeye çalıştığımız Liberal Virüs, Özgür Üniversite Kitaplığı'na dâhil olup Maki Yayımcılık tarafından, Fikret Başkaya ve Aynur Mert çevirisiyle dilimize kazandırılmıştır. Liberalizm üzerine, onunla bağlantılı pek çok kavramın da açılımını içeren bu kitabı tüm Özgür Düşün okurlarına öneriyoruz.